Czym są Akcje i dlaczego warto je posiadać

Spis Treści

• Wprowadzenie
• Czym są akcje?
• Jakie są korzyści z posiadania akcji?
• Dlaczego cena akcji rośnie lub spada?
• Jak wybrać odpowiednie akcje?
• Czy można kupić dobre akcje i o nich „zapomnieć”?
• Jak przetrwać okresy spadków, gdy spółka ma wciąż solidne fundamenty?
• Jak i gdzie kupić akcje?
• Podsumowanie

Wprowadzenie

W dzisiejszym wpisie opiszę jeden z podstawowych instrumentów finansowych, jakimi są akcje. Będzie to wpis wprowadzający, który nie będzie obejmował tematyki związanej z doborem akcji — ten temat pojawi się na blogu w przyszłości, po szczegółowym omówieniu funduszy ETF.

Czym są akcje?

Akcje to papiery wartościowe notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych, które potwierdzają udział we współwłasności spółki. Oznacza to, że kupując akcje, stajesz się współwłaścicielem danego przedsiębiorstwa — w określonym zakresie.

Jeśli wejdziesz w posiadanie ponad 50% wszystkich akcji danej firmy, uzyskujesz tzw. „pakiet kontrolny”, co oznacza, że stajesz się głównym decydentem w spółce, a pozostali akcjonariusze stają się udziałowcami mniejszościowymi.

Posiadanie pakietu kontrolnego wiąże się z wieloma przywilejami, takimi jak możliwość decydowania o wynikach głosowań czy wpływ na skład zarządu i rady nadzorczej. Jednak duża władza niesie ze sobą również odpowiedzialność oraz obowiązki — na przykład konieczność ogłoszenia wezwania do sprzedaży akcji.

Jakie są korzyści z posiadania akcji?

Do korzyści związanych z posiadaniem akcji należą:

• Wzrost ceny akcji – jeżeli spółka się rozwija to coraz większa liczba nowych inwestorów chcę ją mieć w swoim portfelu czego odzwierciedleniem jest wzrost ceny jednostkowej akcji. Popyt zaczyna rosnąć co powoduje ,że każdy nowy inwestor podbija aktualną cenę akcji do góry a tym samym Twój majątek akcyjny rośnie.
• Dywidendy – niektóre spółki dzielą się z akcjonariuszami wypracowanymi zyskami w postaci dywidend. Wysokość dywidendy określana jest w polityce dywidendowej spółki. W praktyce oznacza to, że spółka może zdecydować, iż za poprzedni rok kalendarzowy wypłaci np. dywidendę w wysokości 5 zł na akcję. A więc jeśli jesteś posiadaczem 100 akcji, na Twoje konto maklerskie w określonym dniu wpłynie przelew w wysokości 500 zł z tytułu dywidendy. (W praktyce musisz zapłacić 19% podatku od zysków kapitałowych, chyba że prowadzisz rachunek maklerski w ramach konta IKE/IKZE, co może zwolnić Cię z tego obowiązku).
• Prawo głosu – posiadacze akcji zwykłych mają prawo głosu na walnych zgromadzeniach, co daje realny wpływ na kierunek rozwoju przedsiębiorstwa.

Dlaczego cena akcji rośnie lub spada?

W uproszczeniu cena akcji zależy od podaży i popytu. Jeżeli więcej osób chce kupić akcje danej spółki niż je sprzedać, wówczas cena akcji rośnie. Te same zasady dotyczą spadku cen — gdy przeważa liczba sprzedających, wartość akcji maleje.

W praktyce jednak istnieje wiele czynników, które mogą wpływać na wahania cen akcji.

Do najczęstszych powodów wzrostu cen akcji należą:

• Dobre wyniki finansowe spółki – jeżeli spółka dynamicznie się rozwija, inwestorzy są skłonni zapłacić więcej za jej akcje. Przykład: spółki dywidendowe w swojej polityce dywidendowej (określanej uchwałą) wskazują, jaki procent zysków za dany rok zostanie przeznaczony na wypłatę dywidendy. Uchwała może np. określić, że 50% zysków za poprzedni rok zostanie wypłacone akcjonariuszom. Następnie spółka ogłasza konkretną kwotę dywidendy przypadającą na jedną akcję. Im lepsze wyniki finansowe spółki, tym wyższe zyski – a co za tym idzie, wyższa wartość wypłacanej dywidendy.
• Prognozy i oczekiwania – na wzrost cen akcji wpływają zapowiedzi wprowadzenia nowego produktu, przejęcia konkurencji czy optymistyczne prognozy dotyczące rozwoju branży, np. sztucznej inteligencji (AI).
• Sytuacja gospodarcza – pozytywne sygnały makroekonomiczne, takie jak niska inflacja, niskie stopy procentowe (tańszy kredyt) czy niskie bezrobocie, sprzyjają wzrostowi cen akcji.
• Wydarzenia polityczne i globalne – wybory, zakończenie konfliktów zbrojnych, koniec pandemii, obniżenie ceł handlowych – wszystkie te czynniki mogą pozytywnie wpłynąć na rynek akcji.
• Ruchy dużych graczy giełdowych – zakup dużego pakietu akcji przez fundusz inwestycyjny lub znanego inwestora może wywołać wzrost zainteresowania spółką i podnieść jej cenę.
• Skup akcji własnych (buyback) – zmniejszenie liczby akcji w obiegu zwiększa zysk przypadający na jedną akcję (EPS). Buyback często prowadzi do wzrostu ceny akcji, ponieważ inwestorzy interpretują go jako sygnał, że spółka dysponuje nadwyżką gotówki, którą może przeznaczyć na rozwój – np. poprzez inwestycje w nowe projekty.

Analogicznie, spadek cen akcji może wynikać z następujących czynników:

• Słabe wyniki finansowe spółki – pogarszające się wyniki mogą zniechęcać inwestorów i prowadzić do spadku cen akcji.
• Niepomyślne prognozy – negatywne przewidywania dotyczące przyszłości spółki lub całej branży mogą wywołać presję sprzedażową.
• Niepewna sytuacja gospodarcza – wysoka inflacja, rosnące stopy procentowe czy zwiększające się bezrobocie wpływają negatywnie na nastroje inwestorów.
• Panika wywołana wiadomościami – przykładem może być sytuacja ze stycznia 2025 roku, kiedy to udostępnienie chińskiego chatbota o nazwie Deepseek wywołało gwałtowną wyprzedaż akcji firm technologicznych z Doliny Krzemowej. Akcje amerykańskich gigantów, takich jak Nvidia, spadły o 17–18%, a globalne wyceny spółek z sektora AI i technologii sprzętowej straciły około 1 biliona dolarów.
• Obawy o przewartościowanie sektora – np. w przypadku branży sztucznej inteligencji, gdzie wiele firm nie generuje jeszcze wystarczająco wysokich przychodów, co może budzić niepokój wśród inwestorów.
• Decyzje polityczne – przykładem mogą być działania prezydenta Stanów Zjednoczonych dotyczące wprowadzania, wycofywania lub modyfikowania ceł na towary z różnych państw, co wpływa na globalne rynki.

Jak wybrać odpowiednie akcje?

Odpowiedź na to pytanie jest bardzo złożona, ale można ją streścić w jednym krótkim zdaniu: „Kupuj akcje dobrych spółek w odpowiednim momencie.”

Najpopularniejszą szkołą wyboru wartościowej spółki jest analiza fundamentalna. Analiza fundamentalna to metodologia, której celem jest określenie rzeczywistej wartości przedsiębiorstwa na podstawie danych finansowych spółki, a także różnego rodzaju informacji rynkowych i makroekonomicznych.

Przeprowadzenie pełnej analizy fundamentalnej przez jedną osobę jest niemal niemożliwe, ale istnieje kilka kluczowych wskaźników, które pozwalają każdemu inwestorowi na wykonanie wystarczająco dobrej oceny.

Jeśli dokonamy już wyboru najlepszego kandydata do naszego portfela, warto zastanowić się, czy cena, jaką aktualnie trzeba zapłacić za akcje tej spółki, jest atrakcyjna. W ocenie atrakcyjności ceny pomagają wskaźniki takie jak:

• Cena do Zysku (C/Z)
• Cena do Wartości Księgowej (C/WK)
• Cena docelowa akcji
• UPSIDE

Brzmi to nieco groźnie, ale cała ta metodologia zostanie szczegółowo opisana w kolejnych artykułach.

Do określenia odpowiedniego momentu zakupu akcji można również wykorzystać analizę techniczną. Analiza techniczna stara się przewidzieć kierunek przyszłych ruchów cen danego aktywa. Opiera się na wykresach cenowych oraz wolumenach transakcji i zakłada, że „historia lubi się rymować” — czyli że wszystkie istotne informacje są już zawarte w aktualnej cenie rynkowej.

Czy można kupić dobre akcje i o nich „zapomnieć”?

Odpowiedź jest oczywista i brzmi: „Nie.” W historii było już wielu gigantów i monopolistów, których akcje stoczyły się po równi pochyłej. Przykładem takiej spółki jest chociażby Nokia.

Zaleca się, aby każdą spółkę znajdującą się w portfelu inwestycyjnym monitorować co kwartał, czyli w momencie publikacji raportu kwartalnego. Monitoring polega na ponownym przeprowadzeniu analizy fundamentalnej (przynajmniej częściowej), która pozwala ocenić, jak spółka radzi sobie na rynku.

Jeśli po dwóch–trzech słabszych kwartałach dojdziemy do wniosku, że coś w spółce się pogorszyło, należy rozważyć jej sprzedaż. Jeżeli firma przestaje spełniać nasze oczekiwania, nie warto czekać, aż „może się odbije” — takie podejście najczęściej kończy się jeszcze większymi spadkami cen akcji.

Warto również pamiętać, że w inwestowaniu czas jest równie cenną „walutą”. Szkoda go tracić na utrzymywanie pozycji w spółce, która słabnie, zwłaszcza gdy obok znajdują się firmy osiągające dobre wyniki.

Jak przetrwać okresy spadków, gdy spółka ma wciąż solidne fundamenty?

Tu z pomocą przychodzi psychologia inwestowania. Trzeba sobie uświadomić, że kosztem za jakikolwiek zysk wyższy niż ten oferowany przez lokaty jest zmienność rynku. Akcje raz rosną, a potem znów spadają — taka jest ich natura.

Warto pamiętać, że inwestowanie to droga sinusoidy. Szum informacyjny może w każdej chwili sprowadzić cenę akcji w dół albo wywindować ją w górę.

Jednak trzeba mieć na uwadze jedno: jeśli mamy w portfelu dobrze dobrane akcje, kupione w odpowiednim momencie i regularnie monitorowane, to z dużym prawdopodobieństwem ich wartość w dłuższej perspektywie będzie rosła.

Jak i gdzie kupić akcje?

Aby kupić akcje, należy posiadać konto maklerskie założone u wybranego brokera (sprawdź, na co zwracać uwagę przy jego wyborze https://oczamiinwestora.eu/jak-zaczac-inwestowac/).

Podczas zakładania konta będziesz musiał wypełnić ankietę inwestycyjną, która służy weryfikacji Twojej wiedzy na temat inwestowania. Jej celem jest uświadomienie Ci poziomu Twojej wiedzy — osiągnięcie nawet słabego wyniku nie blokuje formalnie dostępu do inwestowania.

W kolejnym kroku należy zasilić konto maklerskie środkami — najczęściej można to zrobić przelewem bankowym lub BLIK-iem.

Po zasileniu konta możesz już kupować akcje i inne instrumenty finansowe. Aby złożyć zlecenie zakupu akcji, należy to zrobić w godzinach otwarcia giełdy — u polskich brokerów zazwyczaj od 9:00 do 17:00 — podając liczbę akcji oraz cenę, po jakiej chcesz dokonać transakcji.

Wyróżniamy dwa podstawowe typy zleceń:

• Zlecenie po cenie rynkowej – realizowane natychmiast po najlepszej dostępnej cenie,
• Zlecenie z limitem – realizowane tylko wtedy, gdy cena osiągnie określony przez Ciebie poziom.

Więcej o typach zleceń opowiem w kolejnych artykułach.

Aby zapoznać się z obsługą wybranej platformy transakcyjnej, zachęcam do założenia konta demo, na którym można przeprowadzać darmowe, wirtualne transakcje.

I tutaj ważna uwaga: konto demo traktuj wyłącznie jako narzędzie do nauki obsługi platformy. Pamiętaj, że nigdy i przenigdy nie nauczysz się inwestować na giełdzie, korzystając wyłącznie z konta demo.

Inwestowanie to sztuka analizy, a przede wszystkim psychologii inwestowania. Do prawdziwej nauki potrzebne są realne pieniądze, dzięki którym poczujesz zarówno gorycz straty, jak i smak zysku oraz satysfakcji z trafnych decyzji.

Podsumowanie

Dzięki za przeczytanie artykułu! Jak zawsze, zachęcam Cię do podzielenia się swoimi spostrzeżeniami w sekcji komentarzy.

Do tematu akcji powrócę w kolejnych wpisach — zaraz po serii artykułów poświęconych funduszom ETF.

Do następnego razu!

*Niniejszy wpis nie jest żadną poradą inwestycyjną w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 roku w
sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców (Dz. U. z 2005 roku, Nr 206, poz. 1715).
i stanowi prywatną opinie autora. Pamiętaj ,że inwestowanie wiąże się z ryzykiem i może prowadzić do utraty kapitału.